تندر ؛ « مكانٌ دَوِيٌّ » : جاى غير بهداشتى ؛ « ما فِى الدَّار دَوِيٌّ » : در خانه كسى نيست . الدُّوَيبَة - [ دبّ ] : اسم تصغير ( الدّابَّة ) است . الدُّوَيْدَة - [ دود ] : اسم تصغير ( الدُّودَة ) است . الدُّوَيْك - كوزه‌ى كوچك . اين واژه در زبان روز متداول است ؛ « دُوَيْكُ الجَبلِ » : گُل بخور مريم است ؛ « دُوَيْكُ الجَبلِ » ( ح ) : هُدْهُد يا مرغ سليمان يا شانه‌سر . الدُّوَيْلَات - [ دول ] : دولتهاى كوچك . دُوَيْنَ - تصغير ( دُونَ ) است . الدِّيَاجِي - [ دجو ] : تاريكيها . الدَّيَّار - [ دور و دير ] : صاحب دير يا ساكن آن . الدَّيَامِيس - [ دمس ] : اماكن گود در زير زمين كه روشنائى در آن نفوذ نكند . الدَّيَّان - [ دين ] : از نامهاى خداوند متعال است ، قاضى ، داور ، حاكم ، محاسب . الدِّيَانة - ج دِيَانَات [ دين ] : اسم است بر آنچه كه مورد عبادت خداوند قرار گيرد ، ملت و مذهب ؛ « صاحبُ الدِّيانة » : بنيانگذار دين . الدِّيبَاج - ج دَبَابِيج [ دبج ] : پارچه يا جامه‌ى ابريشمى . اين واژه فارسى است . الدِّيبَاجة - الكلمة فارسيَّة الأصل : واحد ( الدِّيبَاج ) است ، روش خوب ، چهره ؛ « دِيبَاجَةُ الوَجْهِ » : زيبائى چهره ؛ « دِيبَاجَةُ الكِتَابِ » : مقدمه‌ى كتاب . اين واژه فارسى است . الدَّيْبَاجَتانِ - دو گونه‌ى انسان . الدَّيْبُوب - [ دبّ ] : مترادف ( الدّبوب ) است به معناى سخن چين . الدِّيَة - [ ودي ] : مص ، - ج دِيَات : ديه ، خونبها . الدَّيْجُوج - ج دَيَاجِيج [ دجّ ] : شب تاريك . الدَّيْجُور - ج دَيَاجِير و دَيَاجِر [ دجر ] : تاريكى ؛ « النُّور و الدَّيْجُور » : روشنائى و تاريكى ، خاك تيره كه بگونه‌ى خاكستر باشد . ديَّخَ - تَدْيِيخاً [ دوخ ] البلادَ : بر كشور تسلَّط يافت و بر مردم آن چيره شد . دِيدَ - [ دود ] : مترادف ( دَادَ ) به معناى كرم افتاده است . الدَّيْدَان - [ ددن ] : مترادف ( الديْدَن ) است . الدَّيْدَب - [ ددب ] : ديده‌بان ، دليل ، راهنما ، رقيب ، پيشرو لشكر يا پيش قراول . اين واژه فارسى است . الدَّيْدُبان - مترادف ( الديْدَب ) است . اين واژه فارسى است . الدَّيْدَن - [ ددن ] : روش و خوى و عادت . دِيرَ - [ دور ] بهِ : سرگيجه او را فرا گرفت . الدَّيْر - ج أَدْيِرَة و أَدْيَار و دُيُورة [ دور و دير ] : اقامتگاه راهبان يا راهبه‌ها ، دير ، اين واژه سريانى است . الدَّيْرَانِيّ - نسبت به ( الديْر ) بر خلاف قياس است ، صاحب دير يا ساكن آن . الدِّيرَة - [ دور ] : شن گرد . الدَّيْرِيّ - [ دور و دير ] : نسبت به ( الدَّير ) است ، آنچه كه ويژه‌ى ديرها باشد . الدَّيْسَم - [ دسم ] : سياهى ، تاريكى ، - ( ن ) : گونه‌اى گياه است ، - ( ح ) : خرس يا بچه‌ى آن ، - ( ح ) : روباه يا بچه‌ى آن . الدَّيْفُور - [ دفر ] : ميوه‌ى انجير و مانند آن كه زودرس باشد . اين واژه در زبان روز متداول است . الدِّيك - ج دُيُوك و أدْياك و دِيَكة [ ديك ] ( ح ) : خروس ؛ « دِيك الحَبش ، و الدِّيك الرومي » ( ح ) : مرغ خانگى معروف به رومى يا لارى كه در حجم بزرگتر از مرغ معمولى است ؛ « الديك البَرِّيّ » ( ح ) : قرقاول ؛ « بَيْضَة الدِّيكِ » : تخم خروس ضرب المثلى است براى كارى كه يك بار بوقوع افتد و ديگر اتفاق نيفتد . الدَّيْلَم - [ دلم ] : بلا و پيشامد سخت ، گروه مورچگان يا ملخها در ته گودالها ، ارتش كه به علت بسيارى سربازان به گروه مورچه تشبيه شوند ، - ( ح ) : دُرّاج نر ، - ( ح ) : گونه‌اى مرغ قطا يا سنگخواره . دِيَم - [ دوم ] بهِ : سرگيجه او را فرا گرفت . دَيَّمَ - تَدْييماً تِ السماءُ : آسمان پياپي باريد . الدِّيمَة - ج دِيَم و دُيُوم : باران پياپي كه بدون رعد و برق باشد . الدَّيْمَاس - ج دَيَامِيِس و دَمَامِيِس [ دمس ] : گودال كه در زير زمين باشد ، گور ، گرمابه . الدِّيمَاس - ج دَيَامِيس و دَمَامِيس [ دمس ] : مترادف ( الديْمَاس ) است . الدِّيمَاغُوجيا - سياست برانگيختن و بجان هم انداختن مردم ، وضعى است سياسى در يك كشور كه نيرو و قدرت بدست مردم افتد و هرج و مرج پديد آيد . اين واژه يونانى است . الدِّيمُوقراطيّ - مترادف ( الدِّمُقْراطِي ) است . الدِّيمُوقراطيَّة - مترادف ( الدِّمُقْراطِيَّة ) است . الدَّيْمُومة - [ دوم ] : مصدر ( دَامَ ) معناى دوام و استمرار است . دَيَّن - تَدْيِيناً [ دين ] هُ : او را رها كرد تا به دين خود عمل كند ، - هُ الشيءَ : آن چيز را به مالكيت او درآورد ، - هُ : به او قرض داد يا وام پرداخت . اين تعبير در زبان روز متداول است . الدَّيْن - [ دين ] : مص ، - ج دُيُون و ادْيُن : وام يا بدهى كه در سر رسيد معينى پرداخت شود ، - المُمتَاز : بدهى كه مقدم بر ساير بدهيها بايد پرداخت شود ؛ « بِالدِّين » : بدهكارى موقت كه نقدا پرداخت نشود و بدون تاريخ سر رسيد باشد . الدِّين - ج أَدْيان [ دين ] : هر روشى كه با آن عبادت خداوند متعال شود ، دين ، مليّت و مذهب ، پرهيزگارى ، پارسائى ، سيرب ، چگونگى ، معصيت ، طاعت ، عادت ، پاداش و كيفر ، كشور و سلطان و حكم ، قضاوت ، اكراه ، چيره‌گى ، حساب ؛ « يومُ الدِّين » : داورى و حساب و كتاب . الدَّيِّن - دين دار ، متدين . الدِّينار - ج دَنانِير : گونه‌اى سكَّه‌ى زر كه در گذشته ضرب مىشده است . اين واژه لاتينى است ؛ « حَشِيشَةُ الدينَارِ » ( ن ) : به واژه‌ى ( حَشِيشَة ) رجوع شود . الدِّينَارِيّ - يكى از نشانه‌هاى ورق بازى كه چهار گوش است .